Новиот државен обвинител и мерката притвор
Мерката притвор во правната теорија претставува средство за обезбедување на присуство на осомничено или обвинето лице преку ограничување на неговата слобода. Тоа се прави за да се спречи можноста за бегство, повторување на делото или влијание врз истрагата. Во Македонија, долгогодишната практика покажува дека притворот, особено затворскиот, се применува во висок процент од случаите кои ги води обвинителството.
Новиот државен јавен обвинител, Ненад Савески, кој претходно важеше за судија што не секогаш ги прифаќаше барањата за притвор, најави промени во оваа област. Во своето прво интервју по изборот, Савески изјави дека ќе се фокусира на модернизација на обвинителството и дека притворот ќе биде една од темите за кои ќе се воведат нови стандарди.
Савески за притворот и Европската конвенција
„Сето она што произлегува од праксата на Судот во Стразбур, односно одлуките, особено одлуките коишто се однесуваат и нè коригираат нас во постапувањето, секој јавен обвинител да ги има предвид,“ изјави Савески.
Савески нагласува дека притворот е регулиран со член 5 од Европската конвенција за човекови права и слободи и дека е потребно да се применува најстрогата мерка само кога е неопходно. Тој посочува дека притворот е најригорозната и најскапа мерка, а истовремено и нехумана, особено поради условите во кои се издржува.
Алтернативни мерки и финансиски аспект
Савески истакнува дека како сиромашна држава, Македонија треба да води сметка за финансискиот аспект на мерките. Тој предлага да се користат алтернативни мерки како куќен притвор или гаранции, кои можат да ги задоволат потребите за обезбедување на присуство на обвинетите.
„Притворот е најригорозна мерка и треба да се избегнува доколку може да се постигне целта со поблага мерка,“ вели Савески.
Тој објаснува дека гаранциите можат ефикасно да спречат бегства, бидејќи во случај на бегство, имотот кој е оставен како гаранција останува сопственост на државата и може да биде искористен за буџетот.
Перцепцијата на јавноста и новите стандарди
Савески е свесен за перцепцијата на јавноста дека притворот често се користи како политичко средство. Тој се залага за транспарентност и објаснување на неговите ставови за да се разбере дека притворот не е неопходен во секој случај.
„Јавноста треба да разбере дека мерката притвор не оди секогаш со секое поднесување на обвинение или отворање на истрага,“ изјави Савески.
Савески верува дека почестата употреба на гаранциите нема да доведе до повеќе бегства, особено од богатите, бидејќи висината на гаранцијата се определува според богатството на обвинетиот. Тој истакнува дека е логично дека оние кои создале капитал сакаат и да го задржат.